ඔස්ට්‍රේලියානු රජයේ 5% Deposit Scheme යටතේ නිවසක් මිලදීගත් පළමු නිවාස ගැනුම්කරුවන්ට (First-home buyers), නිවසේ වටිනාකම ඉතිරි ණය මුදලට වඩා පහළ යාමේ අවදානම ගැන අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් වී තිබෙනවා.

SuburbData විශ්ලේෂණයකට අනුව, සිඩ්නිහි scheme මිල සීමාවට අයත් දේපළවලින් 41.9%ක වටිනාකම 5%කට වැඩි ප්‍රමාණයකින් පහළ ගොස් ඇති අතර, සාමාන්‍ය අගය පහළ යාම දේපළකට ඩොලර් 83,000ක් පමණයි.

මෙල්බන්හි ද දේපළ රැසක මිල පහළ ගොස් ඇති බවයි වාර්තා වන්නේ.

5%ක තැන්පතුවකින් නිවසක් ගත් අයෙකුගේ දේපළ වටිනාකම සැලකිය යුතු ලෙස පහළ ගියහොත්, ඉතිරි mortgage ණය නිවසේ වටිනාකමට වඩා වැඩි විය හැකි අතර මෙය “negative equity” ලෙස හඳුන්වනවා.

කෙසේ වෙතත්, 5% Deposit Scheme භාවිත කළ සෑම අයෙකුම negative equity තත්ත්වයක සිටින බව මෙයින් අදහස් නොකරන අතර, එය එක් එක් නිවසේ වටිනාකම සහ ඉතිරි loan balance එක මත තීරණය වනවා.

රජයේ මෙම scheme එකෙන් පළමු නිවාස ගැනුම්කරුවන්ට අවම 5% deposit එකකින් නිවසක් මිලදීගැනීමට සහ Lenders Mortgage Insurance ගාස්තුවෙන් වැළකීමට අවස්ථාව ලැබෙනවා.

එහෙත් නිවාස මිල පහළ යන අවස්ථාවක, නිවස ඉක්මනින් විකිණීමට සිදුවුවහොත් හෝ mortgage repayments ගෙවීමට අපහසු වුවහොත්, අඩු deposit එකකින් මිලදීගත් අයට වැඩි අවදානමක් ඇතිවිය හැකියි.