ඔස්ට්‍රේලියානු රජය නිවාස ආයෝජන සඳහා හඳුන්වා දෙන නව බදු වෙනස්කම් නිසා සියලුම ආයෝජකයන්ට වැඩි බද්දක් ගෙවීමට සිදු නොවන බව නව අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී තිබෙනවා.

e61 Institute ආයතනය 2008 සිට 2025 දක්වා සිදුකළ නිවාස ආයෝජන 920,000ක් පමණ විශ්ලේෂණය කර ඇති අතර, නව නීති යටතේ ආයෝජකයන්ගෙන් 53%කට වැඩි බද්දක් ගෙවීමට සිදුවිය හැකි නමුත් 43%කට අඩු බද්දක් ගෙවීමට සිදුවන බව එහි සඳහන්.

නිවසක් හෝ වෙනත් වත්කමක් විකිණීමේදී ලැබෙන ලාභයට දැනට ලබාදෙන 50%ක බදු සහනය වෙනුවට, උද්ධමනය අනුව ලාභය ගණනය කරන ක්‍රමයක් 2027 ජූලි 1 වනදා සිට හඳුන්වා දීමට රජය තීරණය කර තිබෙනවා.

ඒ සමඟ ඇතැම් ලාභ සඳහා අවම 30%ක බදු අනුපාතයක්ද ද ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිතයි.

අධ්‍යයනයට අනුව, නිවසක් විකිණීමේදී ගෙවන CGT පමණක් සැලකූ විට 54%ක් පමණ ආයෝජකයන්ට අඩු බද්දක් ගෙවීමට හැකි අතර 42%කට වැඩි බද්දක් ගෙවීමට සිදුවිය හැකියි.

නමුත් නිවාස ආයෝජනයෙන් සිදුවන පාඩු තම වැටුප් වැනි වෙනත් ආදායමෙන් අඩුකර බදු අඩු කරගන්නා ක්‍රමයට ද වෙනස්කම් සිදු වනවා.

2027 ජූලි 1 වනදා සිට එම සහනය ප්‍රධාන වශයෙන් අලුතින් ඉදිකරන නිවාස සඳහා පමණක් ලබාදීමට නියමිතයි.

2026 මැයි 12 රාත්‍රී 7.30ට පෙර මිලදීගත් දැනට පවතින ආයෝජන නිවාස සඳහා පැරණි ක්‍රමය දිගටම පවතිනවා.

රජය පවසන්නේ මෙම වෙනස්කම් මඟින් ඉදිරි වසර දහය තුළ තවත් 75,000කට පමණ තමන්ගේම නිවසක් මිලදී ගැනීමට අවස්ථාව ලැබෙනු ඇති බවයි.

කෙසේ වෙතත් මෙම වෙනස්කම් නිවාස ආයෝජනය සහ නව නිවාස ඉදිකිරීම අඩු කළ හැකි බවට ඉදිකිරීම් සහ දේපළ ක්ෂේත්‍රයේ ඇතැම් කණ්ඩායම් අනතුරු අඟවනවා.